سفر اخیر دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده امریکا، به چین در حالی پایان یافت که انتظارها برای دستیابی به توافقهای بزرگ اقتصادی و سیاسی برآورده نشد و این سفر بیشتر به عنوان تلاشی برای مهار تنشها میان دو قدرت بزرگ جهان ارزیابی میشود.
به گزارش افغان نیوز: این سفر دو روزه با هدف گفتگو درباره روابط اقتصادی، تجارت، فناوری و پروندههای مهم جهانی انجام شد. هرچند دیدارهای مقامهای دو کشور فضای نسبتاً آرامتری در روابط واشنگتن و بیجینگ ایجاد کرد، اما در عمل هیچ توافق راهبردی یا بسته اقتصادی بزرگ از آن اعلام نشد.
ترامپ در جریان این سفر با شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، درباره موضوعاتی چون تعرفههای تجاری، محدودیتهای فناوری، زنجیره تأمین جهانی و نقش دو کشور در بحرانهای بینالمللی گفتگو کرد، اما اختلافات اساسی میان دو طرف همچنان پابرجا باقی ماند.
تحلیلگران سیاسی میگویند روابط امریکا و چین پس از تنشهای شدید تجاری سال ۲۰۲۵ و وضع تعرفههای سنگین وارد مرحلهای از «رقابت کنترلشده» شده است؛ وضعیتی که در آن هر دو قدرت تلاش میکنند از تشدید بحران جلوگیری کنند، اما حاضر نیستند از منافع راهبردی خود عقبنشینی کنند.
ترامپ در این سفر همراه با شماری از چهرههای مطرح اقتصادی امریکا وارد بیجینگ شد، اما برخلاف پیشبینیها، هیچ قرارداد بزرگ تجاری یا سرمایهگذاری مشترک به صورت رسمی اعلام نشد. موضوعاتی مانند فروش هواپیماهای بوئینگ و افزایش صادرات محصولات زراعتی امریکا به چین مطرح شد، اما سطح توافقها محدود و غیرقطعی توصیف شده است.
یکی از محورهای مهم این سفر، رقابت فناوری میان دو کشور بود. امریکا و چین در سالهای اخیر در حوزههایی مانند هوش مصنوعی، نیمهرساناها و صنایع پیشرفته وارد رقابتی شدید شدهاند و در این دیدار نیز نشانهای از کاهش محدودیتها یا همکاری گسترده دیده نشد.
در کنار مسائل اقتصادی، بحران خاورمیانه و تنشهای مرتبط با ایران نیز بخش مهمی از گفتگوهای پشت پرده را تشکیل میداد. چین در سالهای اخیر به یکی از مهمترین شرکای اقتصادی و سیاسی ایران تبدیل شده و بخش بزرگی از نفت صادراتی ایران راهی بازار چین میشود. به همین دلیل، واشنگتن تلاش دارد از نفوذ بیجینگ برای مهار تنشهای منطقهای استفاده کند.
با این حال، هیچ نشانهای از تغییر جدی در موضع چین در قبال ایران دیده نشد. بیجینگ همچنان تلاش میکند روابط خود با تهران را حفظ کرده و از ورود مستقیم به تقابلهای منطقهای پرهیز کند.
همزمان، نگرانیها درباره امنیت تنگه هرمز نیز افزایش یافته است؛ گذرگاهی حیاتی که بخش بزرگی از نفت جهان از آن عبور میکند. هرگونه ناامنی این مسیر میتواند اقتصاد جهانی را با شوک تازه روبهرو سازد و قیمت انرژی را به شدت افزایش دهد.
در هفتههای اخیر، حملات امریکا و اسرائیل، به ایران، نگرانیها درباره گسترش جنگ را بیشتر کرده است. واشنگتن نگران است که ادامه بستهماندن تنگه هزمز امنیت انرژی و منافع امریکا در خاورمیانه را تهدید کند.
تحلیلگران باور دارند یکی از اهداف اصلی سفر ترامپ به چین نیز رایزنی درباره همین بحرانها بوده است؛ زیرا امریکا میداند بدون هماهنگی نسبی با چین، مدیریت بحرانهای مرتبط با ایران و امنیت خلیج فارس دشوار خواهد بود.
از سوی دیگر، چین نیز نگران گسترش بیثباتی در خاورمیانه است، زیرا اقتصاد این کشور وابستگی گستردهای به واردات انرژی از منطقه دارد. هرگونه جنگ گسترده یا اختلال در تنگه هرمز میتواند رشد اقتصادی چین را تحت فشار قرار دهد.
مقامهای چینی این دیدار را «سازنده و راهبردی» توصیف کرده و تأکید داشتهاند که روابط دو کشور باید در چارچوب رقابت بلندمدت مدیریت شود، نه تقابل مستقیم.
در سطح تحلیلهای بینالمللی، بسیاری از کارشناسان معتقدند این سفر بیش از آنکه نقطه عطفی در روابط دو کشور باشد، نشانه تثبیت رقابت طولانیمدت میان واشنگتن و بیجینگ است؛ رقابتی که اکنون از تجارت و فناوری فراتر رفته و به امنیت جهانی، انرژی و بحرانهای منطقهای نیز کشیده شده است.
در مجموع، سفر ترامپ به چین نشان داد که روابط دو قدرت بزرگ جهان وارد مرحلهای پیچیده و حساس شده است؛ مرحلهای که در آن نه بازگشت به همکاری گسترده گذشته ممکن به نظر میرسد و نه تقابل مستقیم به سود طرفین خواهد بود.
پیام ها