اولتیماتوم واشنگتن به رهبر موقت ونزوئلا؛ یا تمکین یا تکرار سناریوی مادورو

پایگاه خبری «پولیتیکو» گزارش داده است که دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، مجموعه‌ای از خواسته‌های صریح و سخت‌گیرانه را به دلسی رودریگز، رهبر موقت ونزوئلا، منتقل کرده و به او هشدار داده است که در صورت عدم همکاری، ممکن است با سرنوشتی مشابه نیکولاس مادورو روبه‌رو شود.

به گزارش افغان نیوز: دو منبع آگاه امریکایی اعلام کرده‌اند که مقامات واشنگتن از رودریگز خواسته‌اند دست‌کم سه اقدام فوری انجام دهد: سرکوب جدی قاچاق مواد مخدر، اخراج نیروها و شبکه‌های وابسته به ایران، کوبا و سایر بازیگران متخاصم با امریکا، و توقف فروش نفت ونزوئلا به کشورهایی که از دید واشنگتن «دشمن» محسوب می‌شوند.

بر اساس این گزارش، ایالات متحده در گام بعدی انتظار دارد که رودریگز زمینه برگزاری انتخابات آزاد را فراهم کرده و در نهایت از قدرت کناره‌گیری کند؛ هرچند مقام‌های امریکایی تأکید کرده‌اند که این انتخابات در آینده نزدیک برگزار نخواهد شد و برای این خواسته‌ها جدول زمانی مشخص و ثابتی تعیین نشده است.

دو روز پس از حمله نظامی امریکا به ونزوئلا و بازداشت نیکولاس مادورو، هنوز جزئیات روشنی از برنامه واشنگتن برای دوران «پسا-مادورو» منتشر نشده است.

کاخ سفید مدعی است که این اقدام، یک عملیات قانونی علیه یک قاچاقچی مواد مخدر بوده و نه یک جنگ تمام‌عیار یا پروژه تغییر رژیم؛ چارچوبی که دولت ترامپ برای توجیه اقدامات خود بر آن تکیه دارد.

با این حال، تحلیل‌گران هشدار می‌دهند که رویکرد مبتنی بر نمایش قدرت و حملات هدفمند، در کشوری با حدود ۳۰ میلیون نفر جمعیت و اقتصاد فروپاشیده مانند ونزوئلا، می‌تواند به خشونت گسترده و بی‌ثباتی عمیق منجر شود.

در این میان، دلسی رودریگز به محور اصلی راهبرد احتمالی ایالات متحده تبدیل شده است. اگرچه او از متحدان قدیمی مادورو و چهره‌ای شناخته‌شده در جریان سوسیالیسم حاکم است، اما تیم ترامپ معتقد است که او توان یا اراده مقاومت در برابر فشارهای امریکا را ندارد. ترامپ به‌صراحت هشدار داده است که در صورت عدم «رفتار مناسب» کاراکاس، واشنگتن آماده اجرای «حمله دوم» خواهد بود.

ترامپ روز یک‌شنبه در هواپیمای ویژه ریاست‌جمهوری به خبرنگاران گفت: «ونزوئلا تا حالا خوب بوده است، اما داشتن نیرویی مثل ما مفید است. اگر درست رفتار نکنند، حمله دوم را انجام می‌دهیم.»

یک مقام ارشد امریکایی اعلام کرده است که تمرکز فعلی دولت ایالات متحده بر «تضمین ثبات ونزوئلا در راستای منافع امریکا» قرار دارد، اما از ارائه جزئیات درباره خواسته‌های مشخص از رودریگز خودداری کرده است.

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه امریکا، نیز در مصاحبه‌ای با شبکه ای‌بی‌سی گفت که واشنگتن قصد دارد شرایطی ایجاد کند که ونزوئلا دیگر به «محل تجمع دشمنان امریکا مانند ایران و حزب‌الله» یا «بهشت قاچاقچیان مواد مخدر» تبدیل نشود.

با این حال، منابع آگاه می‌گویند دستورالعمل‌های منتقل‌شده به رودریگز بسیار مشخص‌تر و سخت‌گیرانه‌تر از مواضع علنی روبیو است.

به گفته یک منبع نزدیک به دولت ترامپ، کاخ سفید رودریگز را فردی «با دست بسته» می‌داند و مطمئن است که می‌تواند پیش از کنار گذاشتن او، سیاست‌های مدنظر خود را تحمیل کند. رودریگز نیز که در ابتدا بازداشت مادورو را به‌شدت محکوم کرده بود، طی چند روز لحن خود را تغییر داد و اعلام کرد که آماده همکاری با واشنگتن است.

گزارش پولیتیکو همچنین می‌افزاید که امریکا علاوه بر تهدید نظامی، از ابزارهای فشار و تشویق دیگری نیز استفاده می‌کند؛ از جمله احتمال کاهش تحریم‌ها و دسترسی رودریگز به دارایی‌های مالی‌اش که عمدتاً در قطر و ترکیه نگهداری می‌شود.

الیوت آبرامز، نماینده ویژه سابق امریکا در امور ونزوئلا، تأکید کرده است که واشنگتن «اهرم‌های فشار قدرتمندی» در اختیار دارد و حتی اشاره به گفتگو با قطر و ترکیه درباره دارایی‌های رودریگز می‌تواند تهدیدی جدی تلقی شود.

در عین حال، منابع امریکایی گفته‌اند که هنوز هیچ برنامه مشخصی برای لغو تحریم‌ها یا ارسال کمک‌های بشردوستانه گسترده به ونزوئلا تدوین نشده و پیش از عملیات نظامی نیز طرح منسجمی برای دوران پس از مادورو وجود نداشته است؛ موضوعی که نگرانی برخی محافل سیاست خارجی امریکا را برانگیخته است.

گفته می‌شود که رودریگز اکنون در موقعیتی بسیار شکننده قرار دارد؛ از یک‌سو باید خشم حامیان داخلی خود را از بازداشت مادورو مدیریت کند و از سوی دیگر، ناگزیر است نشانه‌هایی از همراهی با خواسته‌های ایالات متحده بروز دهد؛ خواسته‌هایی که پس از نزدیک به سه دهه تقابل ایدئولوژیک، پذیرش آنها برای ساختار سیاسی ونزوئلا بسیار دشوار خواهد بود.