کاهش وابستگی افغانستان به مسیر پاکستان؛ صادرات به بازارهای جهانی گسترش یافت

شفیع اعظم، رئیس روابط اقتصادی وزارت امور خارجه، امارت اسلامی می‌گوید افغانستان که تا چند سال پیش بخش عمده صادرات خود را از طریق پاکستان انجام می‌داد، اکنون با گسترش مسیرهای بدیل، بازارهای جدیدی را در آسیا، خاورمیانه و اروپا به دست آورده است.

به گزارش افغان نیوز: به گفته او، افغانستان در فاصله سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴ بیش از ۶۰ درصد محصولات صادراتی خود را به پاکستان صادر می‌کرد، اما تعلیق تجارت و بسته‌شدن گذرگاه‌های مرزی میان دو کشور، مسیر صادرات را به‌طور چشمگیری تغییر داده است.

آقای اعظم افزود که اکنون محصولات افغانستان به کشورهای آسیای مرکزی، روسیه، چین، هند، کشورهای حاشیه خلیج فارس و اروپا صادر می‌شود و کالاهای افغانستان در حال ورود و تثبیت جایگاه خود در بازارهای جدید جهانی هستند.

وی همچنین از تاجران افغان خواست تا برای حفظ و گسترش حضور در این بازارها، کیفیت تولید، بسته‌بندی و استانداردهای محصولات خود را مطابق نیازهای بازارهای بین‌المللی ارتقا دهند.

در همین حال، رسانه‌های پاکستانی نیز گزارش داده‌اند که افغانستان پیش از تصمیم اسلام‌آباد برای بستن گذرگاه‌های تجاری، روند کاهش وابستگی به مسیرهای ترانزیتی پاکستان را آغاز کرده بود.

روزنامه دان نوشته است که کابل در سال‌های اخیر با توسعه مسیرهای تجاری از طریق ایران و کشورهای آسیای مرکزی، تلاش کرده گزینه‌های جایگزین برای تجارت خارجی خود ایجاد کند.

بر اساس آمار منتشرشده از سوی این روزنامه، کاهش تجارت و ترانزیت افغانستان از مسیر پاکستان پیش از بسته‌شدن گذرگاه‌های مرزی در اکتبر ۲۰۲۵ آغاز شده بود.

این گزارش می‌افزاید که حجم تجارت ترانزیتی افغانستان از مسیر پاکستان پس از روی کار آمدن امارت اسلامی در سال مالی ۲۰۲۳ به ۶.۷ میلیارد دالر رسید، اما این رقم در سال ۲۰۲۵ به ۱.۳۶ میلیارد دالر کاهش یافت؛ کاهشی که نشان‌دهنده افت نزدیک به ۸۰ درصدی در این بخش است.

گزارش‌ها می‌رساند که هرچند مسیر پاکستان از نظر جغرافیایی نزدیک‌ترین و کم‌هزینه‌ترین مسیر برای تجارت افغانستان به شمار می‌رود، اما بسته‌شدن مکرر گذرگاه‌ها و استفاده از تجارت به‌عنوان ابزار فشار سیاسی، افغانستان را به سمت تنوع‌بخشی به مسیرهای ترانزیتی سوق داده است.

بر بنیاد گزارش‌ها، توسعه مسیرهای جایگزین از طریق بندر چابهار، شبکه‌های ترانزیتی ایران، راه‌آهن خواف–هرات و دهلیزهای آسیای مرکزی، وابستگی اقتصاد افغانستان به مسیر پاکستان را به‌طور قابل توجهی کاهش داده و فرصت دسترسی مستقیم‌تر به بازارهای جهانی را فراهم کرده است.